Ριζικές αλλαγές στον τραπεζικό χάρτη

Πρώτη φορά στην ιστορία του ελληνικού τραπεζικού συστήματος πραγματοποιούνται τραπεζικά deal με όρους βιωσιμότητας και όχι με θεμελιώδη κίνητρα. Εξαιρετικά αμφίβολο θεωρείται το ενδεχόμενο αυτοί οι τραπεζικοί “γάμοι” μεταξύ χρεοκοπημένων τραπεζών να παράξουν κέρδη για τους μετόχους ή κάποια υπεραξία. Εξυπηρετείται ένας και μόνο στρατηγικός στόχος. Η πρόκληση ενός συστημικού σοκ στον τραπεζικό κλάδο και γενικότερα στην οικονομία. Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα προτίθεται να διασώσει τις 4 μεγαλύτερες ελληνικές τράπεζες Εθνική, Eurobank, Alpha Bank και Πειραιώς με παροχή ευρωπαϊκών κεφαλαίων με αντίτιμο την εξυγίανση τους αλλά και οι τράπεζες με τη σειρά τους πρέπει να τα αλλάξουν όλα.

• Πειραιώς-Αγροτική Τράπεζα Ελλάδος

Σύμφωνα με τα τελευταία δημοσιευμένα στοιχεία η θέση της τράπεζας Πειραιώς αναβαθμίζεται για δύο λόγους. Πρώτον εξασφαλίζει τις καταθέσεις του καλού τμήματος της ΑΤΕ, μετά τη διάσπαση της σε “καλή” και “κακή” τράπεζα που ανέρχονται σε 17,2 δις ενώ παράλληλα εξασφαλίζει δάνεια πελατών των οποίων τα επιτόκια κινούνται κάτω από το μέσο όρο των επιτοκίων της αγοράς και ως εκ τούτου εξασφαλίζει μειωμένο κόστος χρηματοδότησης. Ένα δεύτερο σημαντικό στοιχείο είναι ότι το ενεργητικό του εν λόγω νέου τραπεζικού σχήματος εκτινάσσεται στα 73 δις. Η διάσπαση της Αγροτικής εντάσσεται στο στρατηγικό σχέδιο εξυγίανσης της ελληνικής οικονομίας και μεταρρυθμίσεων που απαιτεί η Τρόικα.

• Alpha Bank-Εμπορική

Η εξαγορά της Εμπορικής Τραπέζης Α.Ε. είναι ένα σημαντικό βήμα για την αναδιάρθρωση του Ελληνικού τραπεζικού συστήματος, καθώς το ενιαίο σχήμα θα κατέχει pro forma μερίδιο αγοράς στην Ελλάδα 19% στις καταθέσεις και 25% στις χορηγήσεις, και ηγετική θέση στη στεγαστική πίστη και στα επιχειρηματικά δάνεια.

• Εθνική Τράπεζα-Eurobank

Πρόκειται για ένα επιβεβλημένο deal καθώς μέχρι το τέλος του 2013 η Ελλάδα θα έχει χάσει το 26% του ΑΕΠ και ως εκ τούτου τα τραπεζικά σχήματα δε θα μπορούσαν να μείνουν ανεπηρέαστα. Ο εθνικός πλούτος θα συρρικνωθεί σε ιστορικά επίπεδα και έτσι οι τράπεζες δε μπορούν να πορεύονται με τραπεζικά μοντέλα του παρελθόντος τα οποία χρεοκόπησαν. Το νέο τραπεζικό σχήμα θα έχει ενεργητικό ίσο με το 90% του ΑΕΠ της χώρας και δίκτυο 944 καταστημάτων με περίπου 18.835 εργαζόμενους πράγμα που καταδεικνύει τη μεγάλη δυναμική του για τα ελληνικά δεδομένα. Παρ' όλα αυτά τα αρχικά προβλήματα που μπορεί να προκύψουν θα είναι και ανάλογα του μεγέθους της νέας τράπεζας και τα θετικά στοιχεία αυτού του τραπεζικού σχήματος θα αποδώσουν σε βάθος χρόνου σε 2 ίσως και 4 χρόνια και ανάλογα με την πορεία της χώρας.

Τραπεζικά deals υπό διαπραγμάτευση:

• Πειραιώς-Γενική Τράπεζα

Έρχεται νέο deal με την πώληση της Γενικής Τράπεζας στην τράπεζα Πειραιώς όπως μετέδωσε το Reuters. Η είδηση αυτή ήλθε μία ημέρα μετά την ανακοίνωση της γαλλικής Credit Agricole για την έναρξη αποκλειστικών διαπραγματεύσεων με την Alpha Bank για την πώληση της Εμπορικής.
Οι δύο πλευρές είχαν επιβεβαιώσει τον Αύγουστο ότι οι συνομιλίες για μία συμφωνία βρίσκονταν σε ένα πρώτο στάδιο καθώς οι Γάλλοι δανειστές αναζητούν να διακόψουν την έκθεσή τους στην χώρα που πλήττεται από την κρίση.

«Υπάρχει μία προκαταρκτική συμφωνία μεταξύ των δύο πλευρών», ανέφερε στο Reuters πηγή προσκείμενη στις διαπραγματεύσεις, χωρίς ωστόσο να αναφέρουν οποιαδήποτε πληροφορία για κάποιο όρο της συμφωνίας.

Τόσο η Societe Generale, όσο και η Πειραιώς δεν έχουν κάνει κάποιο σχόλιο.

• Εθνική-Eurobank με “προίκα” το Ταχυδρομικό Ταμιευτήριο

Πολλές είναι οι φήμες σχετικά με το μέλλον του Ταχυδρομικού Ταμιευτηρίου ιδίως μετά την εξαγορά της Eurobank από την Εθνική. Αμφότερες, συμμετέχουν με ποσοστό περίπου 6%. Η τελική απόφαση εξαρτάται από την εξέλιξη που θα έχει το θέμα της εκταμίευσης της επόμενης δόσης των 31,5 δις στην Ελλάδα και το πότε τελικά θα την πάρει. Αν εκταμιευτεί σύντομα τότε το Τ.Τ θα διασπαστεί σε “καλή” και “κακή” τράπεζα και το “καλό” κομμάτι θα πωληθεί. Αν καθυστερήσει η εκταμίευση της δόσης θα διασπαστεί και η “καλή τράπεζα θα συνεχίσει τη λειτουργία της αφού λάβει την άδεια από την Τράπεζα της Ελλάδος και μέσω χρηματοδότησης της από το Ταμείο Εγγύησης Καταθέσεων και Επενδύσεων. Στη συνέχεια αφού δοθεί η πολυαναμενόμενη δόση θα πωληθεί. Σύμφωνα πάντως με τις τελευταίες πληροφορίες θέλουν να συγχωνεύεται στο νέο μεγάλο τραπεζικό όμιλο Εθνικής-Eurobank.

Ωστόσο, το σενάριο βελτίωσης της κατάστασης της ελληνικής οικονομίας μέσα από βιαστικά και

επιπόλαια τραπεζικά deals που δεν οδηγούν σε δημιουργία υπεραξίας μπορεί να πάρει τρομακτικές διαστάσεις. Αυτές οι ραγδαίες αλλαγές στον τραπεζικό χάρτη θα μπορούσαν να αποδειχθούν περίτρανα ως ένα φιάσκο. Οι τραπεζικές εξαγορές-συγχωνεύσεις θα πρέπει να αντιμετωπιστούν με την πρέπουσα σοβαρότητα καθώς μακροχρόνια θα μπορούσαν να προκαλέσουν αντίθετα αποτελέσματα και να συντελέσουν σε αύξηση κεφαλαιακής ανεπάρκειας. Βέβαια και θα πρέπει να υπάρξει εξορθολογισμός στον τραπεζικό κλάδο αλλά η αναδιάταξη του τραπεζικού χάρτη με τρόπο εξαναγκαστικό που θυμίζει πολιτική κομμουνιστικού καθεστώτος θα μπορούσε να οδηγήσει σε δημιουργία τραπεζικών ιδρυμάτων που θα είναι λιγότερο αποδοτικά και πλήρως εξαρτημένα χωρίς να έχουν τη δυνατότητα να προσφέρουν στην ανάταξη της ελληνικής οικονομίας. Μετά το μπαράζ εξαγορών και συγχωνεύσεων πολλοί σπεύδουν να προβλέψουν ότι εντός του ερχόμενου έτους αναμένεται να δούμε μόνο δύο μεγάλους τραπεζικούς ομίλους στον ελληνικό τραπεζικό χάρτη.

Ιωάννης Παπανικολάου

Λογιστής-Φοροτεχνικός-Ασφαλιστικός Σύμβουλος